Psychologia codzienności
Dlaczego tak trudno ogarnąć codzienność?
Masz mnóstwo rzeczy na głowie, ale nie wiesz, od czego zacząć? Psychologia pomaga wyjaśnić, dlaczego tak się dzieje — i co może pomóc.
Zobacz, jak wygląda jedna krótka lista →Rano otwierasz oczy.
Jeszcze nie wstałeś, a już myślisz o pracy, rachunkach, zakupach, zdrowiu, zaległych wiadomościach i wszystkim, czego nie udało Ci się zrobić wczoraj.
I od czego właściwie zacząć?
To zwyczajne, ludzkie doświadczenie, a nie diagnoza. Tak bywa, gdy w głowie jest dużo spraw bez jasnej kolejności.
Niedokończone sprawy lubią wracać do głowy.
Masicampo & Baumeister (2011) Otwórz publikację (DOI)W serii eksperymentów Masicampo i Baumeister (2011) pokazali, że cele, których jeszcze nie zrealizowaliśmy, potrafią przeszkadzać w zupełnie innych zajęciach: pojawiają się natrętne myśli, a skupienie na innym zadaniu słabnie.
Ciekawe jest to, że nie trzeba było od razu wykonać zadania. Gdy uczestnicy sformułowali konkretny plan — co zrobią i kiedy — w badanych warunkach takie zakłócenia znikały.
Dobre chęci to za mało. Pomaga konkret.
Gollwitzer & Sheeran (2006) Otwórz publikację (DOI)Gollwitzer i Sheeran (2006) zebrali wyniki 94 niezależnych testów. Plany w stylu „jeśli zajdzie X, zrobię Y” — czyli z góry określone kiedy, gdzie i jak — wiązały się z lepszym osiąganiem celów.
Przy takim planie łatwiej zacząć, bo nie trzeba decydować od zera w trudnym momencie.
Muszę zacząć ćwiczyć.
Po pracy, o 18:00, idę na 15-minutowy spacer.
Co znaczy d = 0,65?
To standaryzowana wielkość efektu (średnia do dużej), a nie „65% poprawy”. Opisuje, jak bardzo wyniki obu grup różnią się na tle rozrzutu wyników.
Odkładanie na później to nie zawsze lenistwo.
Sirois & Pychyl (2013) Otwórz publikację (DOI)Czasami odkładasz zadanie nie dlatego, że nie chcesz go zrobić, ale dlatego, że samo myślenie o nim jest nieprzyjemne.
Sirois i Pychyl (2013) przedstawiają prokrastynację jako kwestię regulacji nastroju: uniknięcie przykrego zadania daje chwilową ulgę, a konsekwencje ponosi później „przyszłe ja”.
Dobra organizacja to nie tylko produktywność. To także jakość życia.
Aeon, Faber & Panaccio (2021) Otwórz publikację (DOI)- 158badań
- 53 957uczestników
Aeon, Faber i Panaccio (2021) połączyli wyniki 158 badań. Zarządzanie czasem wiązało się umiarkowanie z wynikami w pracy i nauce oraz z dobrostanem, a z dystresem — umiarkowanie ujemnie (im lepsza organizacja czasu, tym mniej dystresu).
Autorzy zwracają uwagę, że związek z dobrostanem, zwłaszcza z satysfakcją z życia, wypadł w ich syntezie silniej niż związek z wynikami.
Co się dzieje, gdy planujesz realistycznie?
Uhlig et al. (2023) Otwórz publikację (DOI)- 208 osób
- 947 tygodniowych obserwacji
Uhlig i współpracownicy (2023) przeprowadzili eksperyment terenowy wśród pracowników. Planowanie na początku tygodnia obejmowało cele, kroki, możliwe przeszkody i plany alternatywne.
W tych tygodniach badani zgłaszali mniej niedokończonych zadań i mniej rozmyślania o pracy, a pomiar elastyczności poznawczej wypadał lepiej. Zaangażowania w pracę nie udało się istotnie poprawić.
Dlatego tworzymy IMP-ACT.
Nie potrzebujesz kolejnej listy rzeczy do zrobienia. Potrzebujesz jasności, od czego zacząć.
- 1
Zobaczyć, co masz na głowie
Obowiązki w jednym, czytelnym miejscu zamiast w pamięci.
- 2
Wiedzieć, co jest ważne teraz
Krótka lista na dziś i jasność, co może poczekać.
- 3
Podzielić duże na małe
Zadania z krokami, które otwierasz dopiero wtedy, gdy ich potrzebujesz.
- 4
Łatwiej zacząć
Szacowany czas i konkretny pierwszy krok zamiast ogólnego „muszę”.
- 5
Dopasować, gdy plan się sypie
Przełożone zadanie nie znika z zaległości, a plan liczy się z minutami, które naprawdę masz.
IMP-ACT jest w przygotowaniu. Na stronie głównej możesz wypróbować interaktywny podgląd. Powyższe zasady to kierunek produktu, a nie lista gotowych funkcji.
IMP-ACT czerpie inspirację z badań psychologicznych. Cytowane prace nie są jednak klinicznym potwierdzeniem produktu, a IMP-ACT nie jest terapią ani leczeniem niepokoju, depresji, ADHD czy innych stanów.
Masz za dużo na głowie? Zacznij od jednej rzeczy.
Zacznij z IMP-ACTAplikacja jest w przygotowaniu — przejdziesz do oferty przedsprzedaży.
Źródła
- Masicampo, E. J., & Baumeister, R. F. (2011). Consider it done! Plan making can eliminate the cognitive effects of unfulfilled goals. Journal of Personality and Social Psychology, 101(4), 667–683. https://doi.org/10.1037/a0024192 · PubMed
- Gollwitzer, P. M., & Sheeran, P. (2006). Implementation intentions and goal achievement: A meta-analysis of effects and processes. Advances in Experimental Social Psychology, 38, 69–119. https://doi.org/10.1016/S0065-2601(06)38002-1
- Sirois, F. M., & Pychyl, T. A. (2013). Procrastination and the priority of short-term mood regulation: Consequences for future self. Social and Personality Psychology Compass, 7(2), 115–127. https://doi.org/10.1111/spc3.12011
- Aeon, B., Faber, A., & Panaccio, A. (2021). Does time management work? A meta-analysis. PLOS ONE, 16(1), e0245066. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0245066 · PubMed
- Uhlig, L., Baumgartner, V., Prem, R., Siestrup, K., Korunka, C., & Kubicek, B. (2023). A field experiment on the effects of weekly planning behaviour on work engagement, unfinished tasks, rumination, and cognitive flexibility. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 96(3), 575–598. https://doi.org/10.1111/joop.12430 · PubMed · Pełny tekst